W ubiegłym roku obchodziliśmy uroczyście 140-lecie istnienia
Powiatu Będzińskiego. Ten pierwszy był największy w całej jego
historii. Po przyłączeniu Kromołowa powiat obejmował 1390 km², na
których zamieszkiwało około 80 tysięcy mieszkańców. W czasie
ubiegłorocznych obchodów, w których uczestniczyły wszystkie miasta
i gminy powiatu, nawiązywaliśmy do tych dawnych czasów, określając
Powiat Będziński sercem Zagłębia. Mimo że obchody już minęły, to
nadal właśnie pod tym hasłem, chcemy się promować i być
rozpoznawani. Okazuje się, że przemawiają za tym ważne, historyczne
argumenty. Niedawno nakładem Muzeum w Sosnowcu ukazała się ciekawa książka
pt. „Zagłębie Dąbrowskie zanim powstało” (Od pradziejów do końca
XVIII wieku). Jest to praca zbiorowa pod redakcją, związanego z
Czeladzią, historyka prof. Jana Walczaka. We wstępie definiuje on
Zagłębie Dąbrowskie, pisząc: „(...) Istotne argumenty przemawiają
za tym, by przez obszar Zagłębia Dąbrowskiego rozumieć utworzony w
1867 r. powiat będziński obejmujący teren ze starymi i nowymi
miastami (osadami), gdzie intensywnie rozwijał się wówczas
przemysł, jak: Sosnowiec, Dąbrowa Górnicza, Będzin, Czeladź,
Grodziec, Siewierz, Zawiercie, Myszków. Od zachodu wyraźną granicę
Zagłębia wyznaczała w znacznym stopniu linia Brynicy, i tak to
pozostało. Na północy w jego skład wchodzą Koziegłowy, Poraj,
Żarki, Niegowa i Irządze. Od wschodu gminy Sławków, Ogrodzieniec i
Pilica (...)”. Dzisiejszy powiat będziński, który powstał 1 stycznia 1999 r.,
jest tylko częścią tego dawnego, olbrzymiego powiatu, obejmującego
całe Zagłębie. Zajmuje powierzchnię „zaledwie” 364 km² i liczy
151,16 tys. mieszkańców. Jest to kraina o rozwiniętej gospodarce,
wyjątkowych walorach historycznych, pełna atrakcyjnych kompleksów
leśnych i zbiorników wodnych, stanowiąca doskonałe zaplecze
rekreacyjne Aglomeracji Śląskiej. Zapraszam na mały spacer po
powiecie. Niewątpliwie wizytówką Powiatu, jak i jego stolicy, obchodzącego
w tym roku swoje 650-lecie miasta Będzin, jest Wzgórze Zamkowe, u
którego podnóża przepływa Czarna Przemsza. To ulubione miejsce
odwiedzin mieszkańców naszego regionu. Góra Zamkowa stanowi
niezwykłą wartość w skali ponadregionalnej. To swoisty rezerwat
archeologiczno – historyczny. Znajdują się tutaj pozostałości
Grodu, trzy cmentarze, Zamek, Kościół św. Trójcy oraz lochy z II
wojny światowej. Zamek i przylegająca do niego osada targowa były
świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych. W murach zamkowych
gościli królowie polscy - Henryk Walezy, Jan III Sobieski i August
II Mocny. W kościele św. Trójcy w roku 1589 roku przy okazji paktów
będzińsko-bytomskich o zrzeczenie się roszczeń Maksymiliana
Habsburga do tronu polskiego gościł kardynał Hipolit Aldobrandini,
późniejszy papież Klemens VIII. W tym roku parafia ta
obchodzi 700 – lecie pierwszej pisemnej wzmianki o
niej.
Coraz większą rolę zaczyna odgrywać w powiecie przemysł
energetyczny. Największą firmą tej branży są Będzińskie Zakłady
Elektroenergetyczne ENION S.A. oraz Elektrownia Łagisza, w której
powstaje nowy blok energetyczny o mocy 460 MW. Inwestycja ta
zakończona zostanie w marcu 2009 r. a wartość jej wyniesie 500 mln
euro. Najstarszym miastem w powiecie i w całym Zagłębiu jest Czeladź,
której początki sięgają średniowiecza. Po raz pierwszy, jej nazwa
wymieniona została w roku 1228. Przypomina o tym zachowany do dnia
dzisiejszego średniowieczny układ urbanistyczny Starówki z XIII w.,
oparty na planie owalnicowym. Pod koniec ub. roku zakończony został
I etap jej rewitalizacji. Przebudowie poddano m.in. płytę Rynku, na
której pojawiły się fontanny, studnia miejska, stylizowane ławki i
nowe oświetlenie. Tuż obok Rynku, górując nad miastem, stoi jeden z
największych w Polsce kościół św. Stanisława Biskupa i
Męczennika.
W każdej gminie naszego Powiatu można znaleźć malownicze miejsca i
obiekty o wartości historycznej. Bobrowniki mogą poszczycić
się pięknymi terenami wyżynnymi oraz zbiornikami wodnymi w
Wymysłowie i Rogoźniku. Na terenie gminy znajduje się też wiele
zabytków m.in. XVI – wieczny drewniany Kościół pod wezwaniem Św.
Wawrzyńca czy dwór w Dobieszowicach. Ponadto mieści się tu jedno z
nielicznych w kraju muzeum fortyfikacji.
Równie ciekawym ukształtowaniem terenu może pochwalić się gmina
Mierzęcice. Występują tu liczne wzniesienia pozwalające przy dobrej
widoczności dostrzec panoramę miast Górnego Śląska i Zagłębia.
Największą ciekawostką tych terenów jest odkryte w latach 60-tych
Cmentarzysko kultury łużyckiej w Przeczycach. Ponadto znajduje się
tu spore zaplecze rekreacyjne wokół zalewu
Przeczyckiego.
Bazą dla różnorodnych przedsięwzięć i inicjatyw w naszym Powiecie
są Psary. Organizowane są tu takie imprezy kulturalne jak Festiwal
Strachów, Festiwal Pieśni Miłosnych i Zalotnych, Święto Latawca czy
Krajowe Field Trialsy Psów Myśliwskich.
Siewierz, to miasto z tradycjami historycznymi, z pięknymi ruinami
Zamku Biskupów Krakowskich. Jest to również ceniony ośrodek
turystyki weekendowej ze względu na występowanie gęstych lasów
sosnowych oraz dwóch zbiorników wodnych: Zalewu Przeczycko
–Siewierskiego i Kuźnicy Warężyńskiej. Gmina Siewierz niewątpliwie
swoją sławę zawdzięcza doskonałym produktom regionalnym, takim jak:
siewierski chleb, żurek czy pieczona gęś, która znalazła się na
liście produktów tradycyjnych Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi.
Typowo przemysłowym miastem w naszym Powiecie są Wojkowice,
związane przede wszystkim z kopalnictwem. Na tym terenie górnictwo
istniało od niepamiętnych czasów, o czym świadczą ślady dawnych
wyrobisk. Dzisiaj miasto zmienia swój charakter. Na terenie gminy
duży nacisk położony jest na gospodarkę odpadami komunalnymi. Gmina
Wojkowice posiada składowisko odpadów komunalnych „Recykling
Wojkowice”. W 2002 roku Wojkowice zostały liderem odzysku tworzyw
sztucznych w Polsce. Od 2002 roku działa tu również nowoczesna
oczyszczalnia ścieków.
Miejscem o dużym znaczeniu dla rozwoju Powiatu, jak i całej
Aglomeracji Śląskiej jest bez wątpienia Sławków. Mieści się tu
międzynarodowe centrum logistyczne „Euroterminal”, które
umożliwia przeładunek towarów pochodzących z Dalekiego
Wschodu i Rosji dla dalszego transportu do Zachodniej Europy. Jest
to najdalej wysunięte miejsce na zachód, do którego dociera kolej
szerokotorowa. Sławków to również miasto o historii sięgającej XIII
wieku, licznych zabytkach i pięknej przyrodzie. Na terenie Sławkowa
położona jest część obszaru krajobrazu chronionego w granicach
Jurajskich Parków Krajobrazowych.
O Powiecie Będzińskim coraz częściej wypowiadane są opinie, że jest
to nie tylko ciekawe i piękne miejsce do zamieszkania i wypoczynku,
ale też miejsce przyjazne i gościnne dla biznesu, który może tu
liczyć na życzliwe przyjęcie i dogodne dla siebie warunki.
Zapraszamy do Powiatu Będzińskiego, serca Zagłębia. Starosta Będziński Adam Lazar |
|